Zilverbon 2,5 gulden 1938

Waarom de Zilverbon 2,5 gulden 1938 zo bekend is

Dat de Zilverbon voor 2,5 gulden zo bekend is, heeft een aantal oorzaken. Allereerst is deze bon het langst in omloop geweest. Gedurende de hele Tweede Wereldoorlog was hij in te wisselen voor zilver. Wat daarentegen vaak vergeten wordt, is dat de Zilverbon 2,5 gulden ook ná 1945 nog gebruikt werd. Weliswaar niet meer tegen zilverdekking, maar wel nog als geldig betaalmiddel. In de jaren ’50 en ’60 verdween de Zilverbon 2,5 gulden langzaam uit het betalingsverkeer.

Een tweede reden achter diens populariteit is het fysieke ontwerp en het drukwerk. De Zilverbon 2,5 gulden werd ontworpen door J. Ritterhaus, die bekend stond om zijn strakke en symmetrische ontwerpen. De 1938-oplage beschikt over guilloché-patronen als beveiliging tegen vervalsing. Een Zilverbon 2,5 gulden uit 1938 kan in goede staat dus veel waard zijn.

(!) Afbeelding is door AI gegenereerd en dus niet zoals origineel.

The story behind...

Het verhaal achter de Zilverbon 2,5 gulden

Achter de Zilverbon zit een zeer interessant verhaal. Zoals de naam al doet vermoeden, was het een ‘bon’ voor ‘zilver’. We leggen u hier graag wat meer over uit.

De eerste Zilverbon werd al in 1914 uitgegeven, aan het begin van de Eerste Wereldoorlog. Na de beurskrach in 1929 kwam er een nieuwe uitgifte, maar de bekendste oplage van de Zilverbon stamt uit 1938, in aanloop naar de Tweede Wereldoorlog. Een verband tussen deze periodes – en daarmee een logische verklaring voor de toenemende populariteit van de Zilverbon – is de financiële onzekerheid die heerste.

In tijden van financiële onzekerheid neigt men het vertrouwen in (de toekomst van) geld te verliezen. Edelmetalen, zoals zilver, hebben een intrinsieke waarde en worden daarom gezien als veilig bezit. Kortom, men spaarde het zilver dat zij bezaten graag op. Echter werd een aantal munten in die tijd (1 gulden, 2,5 gulden, 10 gulden) grotendeels van zilver gemaakt – deze munten kennen we daarom ook wel onder de naam ‘zilvergeld’. Maar (!) deze munten golden gewoon als wettig betaalmiddel en werden normaal gesproken dan ook veelvuldig gebruikt. Ze kwamen minder en minder in omloop.

Daarom bedacht het Ministerie van Financiën in Nederland een oplossing. Ze brachten de Zilverbon uit; een papieren bankbiljet, ‘gewoon’ geldig als wettig betaalmiddel, maar te allen tijde inwisselbaar voor écht zilver. Die belofte zorgde ervoor dat men in dit papiergeld wél vertrouwen had. In 1938 werd de Zilverbon uitgegeven in coupures van één, tweeënhalf en vijf gulden. De coupure van 5 gulden werd vrij snel weer uit roulatie genomen. Een zilveren munt van vijf gulden had immers nooit bestaan en het publiek bleek zodoende weinig vertrouwen te hebben in deze coupure. De bekendste Zilverbon uit de Nederlandse geschiedenis is de Zilverbon 2,5 gulden 1938 – inmiddels te verkopen of kopen bij Feddema!